Veldwerk

Lokaal, lekker en gezond! Zo willen we de groenten op ons bord. Steeds vaker kiezen we dan ook voor groenten die bij ons geteeld worden. Lokaal betekent immers niet alleen minder transport, maar ook versere groenten in de winkel, recht van de akker. Zo is elke kool, sla, prei,… niet alleen op zijn best, maar weten we ook op welk veld of in welke serre ze geplant en geoogst werden.  En door wie! Met Veldwerk stellen wij u graag de mannen en vrouwen voor die er elke dag voor zorgen dat de groenterekken van onze winkels boordevol gezonde en mooie groenten liggen. Volgt u ons ‘de boer op’?

Veldwerk: de multicolor sla van Bert Depoortere in Ardooie   

Ze zijn een vaste slawaarde in het groenteschap van de retailers, de slaatjes die met z'n drie op een kluitje staan en samen in een plasticzak steken: lollo bionda, lollo rossa en rode eikenblad. Bert Depoortere houdt van het trio als teelt én in het bord. Voor hem hoeft er niets aan de combinatie te veranderen.

Het verhaal

Bert: "Mijn vader was de zoon van een landbouwer en maakte de overstap naar groenteteelt. (lacht) Hij gaf me de tuindersmicrobe en ik was al snel zeker dat ik in de tuinbouw zou verder gaan. Na mijn studies landbouwindustrie ben ik nog een tijdje gaan werken in een transportbedrijf en een diepvriesbedrijf, maar dat was niks voor mij. Ik wou een tuinbouwbedrijf beginnen. Mijn vader teelde 's zomers tomaten en 's winters kropsla, allebei in serre maar wel in volle grond. In 2008 startte ik mijn eigen bedrijf naast dat van mijn vader maar ik hield het enkel op kropsla. Twee jaar terug liet ik een nieuwe grotere serre bouwen waarbij ik volledig voor de hydrocultuur van multicolorsla ben gegaan. In de oude serre kweek ik verder kropsla in volle grond.

Er waren twee redenen om over te schakelen op hydro. Ten eerste de ergonomie, niet meer op onze knieën moeten werken want alles gebeurt nu op werkhoogte en ten tweede de vraag van de retail naar minder residu in sla. Bij hydro kun je daaraan perfect beantwoorden.

De teelt

We zijn de grote serre binnengelopen en verbazen ons over het kleurenspel én de hoogte.

Bert: "5,60m is echt wel de minimumhoogte. Deze serre moet goed zijn voor 30 jaar, zeker met de constructie en de lampen mogen er geen problemen zijn. Het gehard glas – een raam breekt in 1000 stukken - kan zeer veel verdragen. In twee jaar is er geen enkele ruit gebroken terwijl er in de oude serre elk jaar wel enkele ruiten sneuvelen onder invloed van wind, sneeuw of hagel. Het is ook speciaal glas dat meer lichtdoorlatend is, met een coating aan de onder- en bovenkant. Waarom deze serre zo hoog is? Onder andere voor de belichting. De lampen schijnen over een bepaalde cirkel, moesten ze lager hangen dan zouden niet alle planten evenveel belicht worden. Deze lampen geven ook stralingswarmte waardoor na een paar uur de temperatuur in de serre met 3 graden stijgt. Bij led-lampen heb je dit niet. Wij hebben geen afscherming nodig en de buren vinden het zelfs positief."

In de serre staan multicolors van baby tot oogstrijp. Een systeem van opschuivende tafels brengt de planten in een circuit doorheen de serre.

Bert: "De plantjes komen toe met drie zaadjes in een blokje. De blokjes worden opengeplant op platen om ze wat ruimte te geven. Daarin verschilt hydroteelt met volle grond. Bij de laatste staan de plantjes onmiddellijk op een afstand van elkaar zodat ze plaats genoeg hebben om groot te worden, in de hydroteelt geven we de plantjes naarmate ze groeien meer ruimte. Hier staan dan ook zowel nieuw binnengekomen plantjes als volgroeide. Het water met alle nodige voedingsstoffen, passeert onderaan in de goten. De plant rust op plastic waardoor de blaadjes nooit nat worden, enkel de wortels maken contact met het water. We moeten niet besproeien zoals in volle grond. Om de twee weken nemen we een waterstaal, ontleden het en op grond van de resultaten sturen we al dan niet bij want in hydroteelt moeten alle meststoffen toegevoegd worden. We gebruiken vooral regenwater en hebben een hele diepe put zodat het water koel blijft. Koel grondwater is immers beter dan warm oppervlakte water."

Ik kan de buren wel begrijpen. Als we bij het wegrijden de volop verlichte serre zien liggen, oogt ze als een veilige baken in de duisternis. We zijn doorgelopen tot achterin de serre en de kleurschakering wordt groter.

Bert: "Telkens er platen vooruitschuiven omdat er geoogst is, schuiven alle platen op zodat we aan het begin terug plaats krijgen om nieuwe plantjes te zetten en zo staat de serre altijd vol. De plantjes maken gedurende drie weken een tocht door de serre en dat heeft voordelen. Elke dag staan ze op een andere plek, eens in de schaduw, eens in volle licht, zo ontwikkelen ze zich evenwichtiger.

Naast water en voeding hebben de planten ook CO2, warmte en licht nodig om te groeien, daarom belichten we in de winter en houden we ook ’s nachts 8 graden in de serre, tijdens de dag 12 graden. We belichten nu van 5 uur ’s morgens tot 11 uur en van 14 uur tot 18 uur, ’s nachts belichten we niet omdat de planten ook rust nodig hebben."

Van het veld naar de veiling  

Op het einde van hun tocht door de serre worden de multicolors voorzichtig uit de plaat gehaald en met wortel en blokje in een hoesje gestopt.  We werken met verschillende hoesjes naargelang de bestemming of vraag van de klant.

Bert: "De multicolor wordt sowieso met kluit geteeld én ligt ook zo in de groenterekken. Kropsla op een kluitje, wat evengoed kan, blijft echter moeilijk. Mensen willen nog altijd 'de krop'. Bij sla speelt iedereen – ook de retailer – kort op de bal. Wat wij ’s morgens naar de veiling brengen, is tegen de middag opgeladen en zal morgen in de winkel liggen. We verhandelen onze sla via de Reo veiling, hoofdzakelijk op contract en deels ook via de klok.”

De toekomst

Bert: "Je moet iets voelen voor de teelt anders begin je er niet aan want het is een zware investering. Het is altijd nadenken en rekenen en omzet zoeken, we worden hierin goed ondersteund door de veiling.  Mijn vrouw en ik zijn wel blij dat we de stap gezet hebben. We willen echt doordoen in de slateelt, zijn er zeker van dat daar onze toekomst ligt."

 

PRAKTISCH

Weten

- In een multicolor op een kluitje steken steeds een trio van twee lollo's en een eikenblad. Met hun vrolijk gekrulde bladeren zijn de ‘lollo’s’ het basisvoorbeeld van de slasoorten die geen krop vormen maar een open bladrozet met sterk ingesneden malse bladeren. Lollo bionda en haar rode zusje lollo rossa zijn van origine Italiaans. Ze hebben een zachtere, iets zoetere smaak dan de gewone kropsla.

Ook de superpopulaire eikenbladsla is een sla die geen vaste krop vormt. De bladeren hebben de vorm van een blad van de Amerikaanse eik en zijn aan de buitenkant roodbruin gekleurd, het middendeel is bleekgroen. Er bestaat echter ook een volledig groene versie. De smaak van eikenbladsla is wat pittiger, ietsje nootachtiger.

- Sla is verfrissend, zit boordevol vitaminen en een lekker pluspunt: je mag er zo veel van eten als je wil, dik wordt er je er zeker niet van!

 

Kopen en bewaren

- Kijk als je sla koopt altijd naar de bladeren, die moeten stevig en fris zijn. Omdat sla voor 92% uit water bestaat, is ze erg broos en verwelkt ze snel.

- Belangrijk is ook hoe je de sla transporteert van de winkel naar huis. In de winkel ligt de sla gekoeld in de verstoog. Als je sla een lange tijd in je auto laat liggen, dan wordt ze slap. Hoe sneller de krop in het groentebak van de koelkast zit, hoe beter.

- Multicolors zitten steeds in een plasticzakje en daar kun je ze best inlaten, zegt Bert. Onderaan wat plastic wegsnijden zodat de wortels eruit piepen, in een potje zetten, elke dag wat water geven en gewoon afsnijden wat je nodig hebt.

- Sla op een kluitje in zo een zak bewaart langer dan afgesneden kroppen.

 

In de keuken

- Scheur slablaadjes in plaats van ze te snijden met een mes of schaar, zo vermijd je dat er bruine randjes ontstaan.

- Was alle soorten sla in ruim koud water in de kom van de slacentrifuge. Haal ze voorzichtig door het water en laat even staan om alles wat te laten bezinken . Herhaal eventueel enkele keren telkens met vers water. Schep de sla met je handen in het vergiet van de centrifuge en zwier voorzichtig droog.

- Verpieterde sla kan je opkrikken door ze in ijswater met een scheutje azijn te leggen. Daarna gewoon goed naspoelen.

- Maak sla slechts vlak voor het opdienen aan met vinaigrette, zo blijft ze krokant. Zorg er ook voor dat de smaak van de vinaigrette die van de sla niet gaat overheersen.

 

RECEPT 

Royale salade met multicolorsla, bietjes en verse geitenkaas (ca. 4 pers.)

De drie sla's uit de multicolor zijn ideaal om er een royale lunchsalade mee te maken. Kleur heb je meteen enkel aanvullen met wat het seizoen nog aan lekkers heeft. Een chioggia biet geeft met zijn ringen meteen extra frisheid.

 

1 multicolorsla, afhalen wat je nodig hebt

1 kleine rode biet (chioggia), in dunne plakjes gesneden

1 vers geitenkaasje, verbrokkeld

1 snede van oud brood, in croutons gesneden

olijfolie

appelciderazijn

peper en fleur de sel

enkele sprietjes bieslook

 

- Maak een vinaigrette van 3 delen olie en 1 deel azijn, kruid met peper.

- Bak de croutons in 1/2 boter en 1/2 olijfolie mooi krokant en laat uitlekken op keukenpapier.

- Scheur de slablaadjes en leg ze in een slakom. Meng er de plakjes biet en de verbrokkelde kaas door, bestrooi met de croutons, besprenkel met wat vinaigrette (geef er de rest apart bij) en werk af met de bieslook.

 

Veldwerk
Veldwerk
Veldwerk